Nước ta trong những năm kệ cận đây do điều cần phải có kinh tế cải tiến, cuộc sống của người dân được nâng lên, song song đó chào đời một số người có thói quen sinh hoạt và ăn uống không hợp lý đã làm cho bệnh gút ngày một gia tăng.

che do dinh duong cho nguoi bi benh gut ​ hinh 1
Thực phẩm dành cho người bệnh gout.

Theo kê khai của Bệnh viện Bạch Mai trong 10 năm từ 1978 đến 1989, viên khớp do gút chiếm 1,5% những bệnh về khớp và đứng thứ 4 trong những bệnh về khớp phải thường gặp. Bệnh gút phải thường xẩy ra với đàn ông trung niên (tuổi 40-50) chiếm 95% và những người có gian nguy cơ cao là béo phì, nghiện rượu, cafe, người có tiền sử người thân quen bị bệnh gút,..ở nữ phải thường diễn ra sau giai đoạn mãn kinh.

Bệnh gút (còn đặt tên là bệnh thống phong) là một dạng của viêm khớp, đây là kết quả sau cùng của sự sâu lắng tinh thể urat (monosodium urat) ở một số cơ quan, cơ quan và gây bệnh ở đó do gia tăng acid uric máu trong thời lượng dài. Bệnh phải thường có những đợt kịch phát, tái phát đa dạng lần.

Triệu chứng lâm sàng của bệnh gút gồm có một hoặc đa dạng triệu chứng sau:

– Viêm khớp và cạnh khớp: cấp hoặc mạn tính.

– Lắng đọng sạn urat ở khớp, xương, mô phần mềm, sụn khớp đặt tên là tophi.

– Lắng đọng vi tinh thể ở thận gây bệnh thận do gút (viêm thận kẽ, suy thận cấp, suy thận mãn).

– Gây sỏi urat ở thận, tiết niệu.

Nguyên nhân của bệnh:

Tăng axit uric máu là nhân tố đặc trưng của bệnh gút, gia tăng axit uric là kết cục của hai những giai đoạn gia tăng sinh tập hợp axit uric trong thể chất và giảm bài xuất axit uric qua thận. Với bệnh nhân gút phải thường có hợp tác cả hia những giai đoạn trên: vừa gia tăng sinh tập hợp, vừa giảm bài xuất axit uric.

Cơ chế để tập hợp axit uric là những purin có đa dạng trong thức ăn như thịt, cá, hải sản, gia cầm, óc, gan, bầu dục, đậu đỗ, bia, cafe, chè,…rượu là thức uống có công dụng giảm giá trị bài xuất axit uric qua thận hậu có thể nói là gia tăng lactat máu do rượu. Axit uric được cấu thành do oxy hoá những nhân purin kiềm cấu thành adenin và guanin. Nhân purin kiềm là bộ phận của axit nhân tế bào, nó có cội nguồn từ nội sinh (thể chất) hoặc ngoại sinh ( thức ăn ).

Người bình phải thường trong huyết tương nồng độ axit uric là:

(Nam: 5 ± 1 mg/dl và Nữ: 4,0 ± 1 mg/dl )

Nồng độ acid trong huyết tương biến đổi theo tuổi, giới, biện pháp xét nghiệm. Tăng axit uric khi: nồng độ axit uric trong máu cao hơn giới hạn bình phải thường với nam > 7,0 mg/dl (> 420 mmol/l), nữ > 6 mg/dl (> 360 mmol/l). Axit uric được đào thải ra nước tiểu (2/3) và qua đường tiêu hoá (1/3), nồng độ axit uric được đào thải qua nước tiểu đa dạng hay ít chịu ảnh hưởng vào chính sách ăn có đa dạng hay ít nhân purin. Nồng độ axit uric trong nước tiểu > 600 mg/ngày là đã có giá trị tập hợp axít uric trong thể chất.

Nguyên nhân:

– Tăng axít uric máu có giá trị do 3 cơ chế: Tăng tập hợp axít uric trong thể chất, giảm bài xuất uric qua nước tiểu, ăn quá đa dạng thức ăn có nhân purin.

– Tăng axit uric bẩm sinh: do giảm sút 100% hoặc một phần men HGPRT (Hypoxanthin-guanin-phosphoribosyl-transferasse) là một bệnh di truyền, ở đàn ông hoặc gia tăng hoạt tính của men PRPP (phosphoribosyl-pyrophosphat synthetase.

Bệnh gút có dạng gian nguyên phát và thứ phát.

Gút dạng gian nguyên phát chiếm đại hầu hết những hoàn cảnh, gian nguyên nhân chưa rõ, bệnh tuỳ theo tính cơ địa, người thân quen, những giai đoạn tập hợp purin nội sinh gia tăng đa dạng gây gia tăng axit uric.

Gút dạng thứ phát do:

+ Tăng giáng hoá purin kiềm nội sinh (phá huỷ đa dạng tế bào, cơ quan) như những bệnh về máu (bệnh đa hồng cầu, bệnh bạch cầu kinh thể tuỷ, thiếu máu tan máu),…

+ Giảm thải axit uric qua thận: bệnh viêm thận mạn tính, suy thận do nhiễm độc.

+ Do ăn quá đa dạng thức ăn có chứa nhân purin (phủ tạng độc vật, thịt đỏ, hải sản,…), uống đa dạng rượu, đây là tác nhân gây bệnh chứ chưa hẳn là gian nguyên nhân trực tiếp.

Để khám phá sớm bệnh gút, con người cần xét nghiệm axit uric máu định kỳ, những người có gia tăng axit uric để có chính sách ăn và điều trị hợp lý nhằm giới hạn tiến triển của bệnh và gia tăng cường chất lượng cuộc sống.

Những người có gian nguy cơ cao gia tăng axit uric và bị bệnh gút: có tiền sử người thân quen có người bị bệnh gút, béo phì, nghiện rượu và cafe, dùng thuốc: lợi tiểu , aspirin, cyclosporrin.

Điều trị bệnh gút:

Nguyên tắc điều trị chủ yếu nhằm giới hạn những gian nguyên nhân gia tăng axít uric (3 cơ chế)

Điều trị bằng thuốc: theo hướng dẫn của bác sỹ chuyên khoa

– Thuốc bực bội phản hồi cấu thành axist uric: thuốc bực bội men xanthin oxydase như allpopurinol (Zyloric). Thuốc chỉ cho nên dùng những đợt cấp để cẩn trọng tái phát.

– Thuốc đào thải axist uric qua thận: Probenecid (benemid), Sulfinpyrason (antiran).

– Giảm đau trong những đợt cấp bằng colchincin

Điều trị bằng chính sách ăn hợp lý: vừa giảm tập hợp axit uric vừa gia tăng đào thải axit uric qua thận. Chế độ ăn có địa vị rất cần chú trọng trong điều trị cơn gút cấp tính, mạn tính và có công dụng làm khốngm những cơn cấp của gút mạn tính.

Nguyên tắc xây dựng chính sách ăn trong bệnh gút:

  • Sử dụng thức ăn ít chứa nhân purin như ngũ cốc, những loại hạt, bơ, mỡ, đường, trứng, sữa, phomat, rau quả. Hạn chế thức ăn chứa đa dạng acid uric như thịt, cá, hải sản, gia cầm, óc, gan, bầu dục, đậu đỗ.
  • Tuyệt đối không uống rượu, bia, cafe, chè vì nó làm khốngm giá trị bài xuất axit uric qua thận hậu có thể nói là làm gia tăng lactat máu.
  • Duy trì trọng lượng ở tình trạng hợp lý, nếu người thừa cân và béo phì không cho nên giảm cân quá nhanh mà cho nên giảm cân từ từ.
  • Tăng cường đào thải axit uric qua thận bằng uống đa dạng nước, không ăn thức ăn có vị chua (quả chua, dưa chua, cà muối..).

Các thực phẩm không cho nên ăn (nhóm 3 – 4): thực phẩm có đa dạng purin

– Không uống: rượu, bia, cafe, chè.

– Không ăn uống thực phẩm (rau quả) có vị chua vì làm gia tăng acid máu.

– Không ăn phủ tạng động vật, nước luộc thịt, nước sườn, , cá hộp, thịt hộp.

– Không ăn chế phẩm có cacao, sôcola.

Các thực phẩm ăn với số lượng vừa phải (ăn giới hạn – nhóm 2): thịt những loại, cá những loại, hải sản, gia cầm, đậu đỗ.

Các thực phẩm cho nên ăn:

– Uống đủ nước: 2 – 2,5 lít/ngày, cho nên uống nước khoáng, nước rau.

– Sữa, rau xanh, quả chín, ngũ cốc (gạo, ngô, khoai,…) có giá trị áp dụng với tỷ trọng đa dạng hơn bình phải thường một tí.

– Giảm lượng đạm trong khẩu phần: tổng lượng thịt hoặc cá,… (đạm động vật, đậu đỗ khoảng 150 gam/ngày.

– Nên ăn đa dạng những loại thực phẩm để gia tăng cường những chất dinh dưỡng cấp thiết.

Cách tính những thực phẩm giống như sau:

Lượng đạm trong 100 g thịt = 180 g đậu phụ = 70 g lạc hạt = 100 g cá = 100 g tôm.

Thực đơn mẫu cho bệnh nhân bị gút cấp tính:

Tổng thanh điển đưa vào: 1600 kcal/ngày, cho người nặng 50kg.

Đạm (protein): 10% tổng thanh điển = 40 g = 160 kcal

Đường bột: 75% tổng thanh điển = 300 g = 1200 kcal

Chất béo: 15% tổng thanh điển = 27 g = 240 kcal

Rau quả ăn tuỳ ý (tuy nhiên không ăn loại rau quả có vị chua – như cà muối).

Thực đơn cho bệnh nhân gút mạn tính: như chính sách ăn bình phải thường tuy nhiên cần bình chọn thức ăn: giới hạn thức ăn đa dạng purin, protein không quá 1g/kg trọng lượng. Như vậy thì đạm động vật và đậu đỗ không cho nên quá 100 g/ngày.

Hàm lượng purin trong 100 g thức ăn ăn được

Nhóm 1 ( 0-5mg)

Nhóm 2I (50-150 mg)

Nhóm 3 (trên 150 mg)

Nhóm 4

Ngũ cốc.

Bơ, dầu mỡ, sữa đường, trứng, bánh mì, phomat.

Rau quả, những loại hạt, khoai tây.

Thịt nạc, cá, hải sản, thịt gia cầm,

Đậu đỗ, nấm, củ cải trắng, súp lơ.

Óc, gan, bầu dục, nước luộc thịt,

Nấm, măng tây, xà lách, sò.

Rượu, bia, cafe, chè (đậu đen, đậu xanh)